Przejdź do treści

AI Amazona prognozuje ryzyko związkowe w magazynach. Wyciekły dokumenty Atlas

Adam Marzec
Okładka: model Atlas w dokumentach Amazona, ocena 100-900, 16 magazynów Tier 1, kara CNIL 32 mln EUR

Garfield Hylton, 62-letni pracownik magazynu Amazona koło Coventry, od dawna wiedział, że firma rejestruje każdy jego skan produktu, sekundy przerw między skanami i każdą chwilę bezczynności czytnika. Tego się spodziewał. Nie spodziewał się, że podobne pomiary prowadzone są na poziomie całych budynków: 16 października serwis openDemocracy opisał wewnętrzne dokumenty Amazona, z których wynika, że firma zasila wewnętrzny model AI o nazwie Atlas danymi o nastrojach załóg i prognozuje, gdzie pracownicy najpewniej spróbują założyć związek zawodowy.

Dokumenty, w tym załącznik z oceną ryzyka w skali 100-900 punktów, wyszły na jaw w sprawie sądowej toczonej przez związek Unifor przed radą pracy Kolumbii Brytyjskiej. Związek podał je portalowi Truthout pod koniec września, a brytyjskie media rozkręciły temat w połowie października. Amazon twierdzi, że Atlas to nie nadzór indywidualny i że dziś nie działa w Wielkiej Brytanii.

Najważniejsze informacje

CoSzczegóły
NarzędzieAtlas, wewnętrzny model AI do oceny ryzyka pracowniczego
Punktacja100-900 punktów na magazyn, pięć poziomów ryzyka
Danesetki punktów: tablica VOA, Reddit, sondaże, BHP, temperatury
Grupa najwyższa16 magazynów, w tym dwa w Wielkiej Brytanii (EMA4 i BHX4)
Stanowisko Amazonaocena tylko na poziomie budynku, bez nadzoru indywidualnego
Polski wątekmagazyny w Polsce tylko w globalnym wykresie nastrojów u Truthout

Co dokładnie jest w dokumentach

W materiałach Atlas opisano jako „labor risk framework”, ramę oceny ryzyka pracowniczego: narzędzie ma rozpoznawać powstające problemy kadrowe i cele związkowe. Załącznik dla menedżerów mówi o „setkach punktów danych” zasilających model. Oto te wymienione wprost:

  • ukończone szkolenia i incydenty BHP, od drobnych po poważne urazy;
  • oceny pracowników o kierownictwie ze sondaży wewnętrznych;
  • staż pracy i rotacja w danym budynku;
  • bliskość innego magazynu, gdzie toczy się akcja związkowa;
  • płaca minimalna w regionie i warunki gospodarcze;
  • temperatury wewnątrz i na zewnątrz budynku.

Model dostaje też treść komunikacji załogi. Dokumenty wymieniają wewnętrzną tablicę Voice of the Associate, codzienne elektroniczne pytania i fora zewnętrzne, w tym Reddita, „aby rozpoznać ton dyskusji na poziomie lokalizacji”. AI wyszukuje frazy i powtarzające się motywy, liczy reakcje innych pracowników i ich wolumen, a menedżerom pozwala „zaglądać za róg, by wyłapać rozwijające się wątki”.

Osobny rejestr obejmuje „employee relations events”, czyli wykryte działania organizacyjne, każdemu przypisano wagę. Do zdarzeń o wysokiej wadze dokumenty zaliczają podpisywanie kart związkowych, zbiorowe podejścia załogi z postulatami, protesty, chorobowe strajki i wstrzymania pracy.

Efekt to punktowa ocena budynku w skali 100-900. Im niższa, tym mocniej Atlas wierzy, że załoga zunionizuje się albo podejmie inne działania uderzające w produktywność; dla kierownictwa wyższe oceny są „lepsze”. Budynki trafiają na jeden z pięciu poziomów, od „braku dostrzeżonego natychmiastowego ryzyka” po poziom pierwszy, czyli „aktywność w przyszłości jest niemal pewna”. Skala ma informować „decyzje kadrowe, planowanie zasobów, standardowe działania i przypisanie odpowiedzialności”.

W 2024 roku na pierwszym poziomie znalazło się 16 magazynów w USA, Kanadzie i Wielkiej Brytanii, w tym centrum robotyczne za 500 mln funtów w Sutton Coldfield pod Birmingham (EMA4) i magazyn koło Coventry (BHX4), gdzie pracuje Hylton. Arkusz dla LDJ5 na Staten Island wskazywał jako najgłośniejsze tematy przerwy toaletowe, sprzęt i temperaturę, a trend miesiąc do miesiąca oznaczono czerwoną ramką „Risk Increase”. Przy czterech z szesnastu lokacji przewidywano wysłanie zespołu „rapid response” do tłumienia organizacji związkowej.

Skąd wyciek i kto pisał o tym dalej

Łańcuch jest znany co do stacji. Związek Unifor spierał się z Amazonem przed Radą Pracy Kolumbii Brytyjskiej o magazyn YVR2; rada przyznała tam związkom certyfikację w 2025 roku, uznając, że firma masowo przeszkadzała w akcji związkowej, a w toku sprawy musiała przekazać dokumenty. Po rozprawach rada stwierdziła naruszenia prawa prowincji, a w sierpniu 2026 zarządziła obowiązkowy arbitraż pierwszej umowy zbiorowej. Dokumenty pochodzą z 2024 roku, Atlas opisano od strony 19, a ponad 100 stron to szkolenia kierowników. Unifor przekazał je Truthout, który opublikował analizę 30 września. „Amazon widzi w pracownikach własność, a fundamentalne prawo do związków traktuje jak zagrożenie do zarządzania i wyeliminowania”, powiedział Justin Gniposky, dyrektor organizacyjny Uniforu.

Temat szedł krokami. Związek GMB wydał komunikat 7 października, serwis Computer Weekly opisał globalny zasięg systemu 14 października, openDemocracy dopisało brytyjską optykę 16 października, a 17 października wątek trafił na Hacker News, gdzie zebrał 162 punkty i 10 komentarzy. W dyskusji ktoś, kto deklarował pracę przy analityce personalnej w dużej firmie logistycznej, napisał, że takie narzędzia sprzedaje się wewnątrz firm jako „ryzyko odejść” albo „mapy zaangażowania”, nigdy jako prognozowanie związków. To komentarz z forum, nie dokument, ale pasuje do zapisów.

Co odpowiada Amazon

Rzecznik firmy odrzucił określenie Atlas jako „indywidualnego monitorowania lub inwigilacji pracowników” i powiedział openDemocracy: „To działania wyłącznie na poziomie lokalizacji, czyli budynku”. Dodał, że Amazon „nie śledzi opinii, afiliacji ani członkostwa związkowego” ani „danych osobowych”, a Atlas ma „pomóc nam zrozumieć, gdzie pracownicy potrzebują więcej wsparcia i upewnić się, że odpowiadamy na kwestie, które podnoszą”.

W drugim oświadczeniu firma napisała: „Charakterystyka GMB jest błędna. To nie jest nadzór”. Amazon podkreślił, że pracownicy zawsze mają wybór, czy należeć do związku, i że stawia na bezpośrednie relacje zespołów z kierownikami. Na pytanie o podobne narzędzie pod inną nazwą w Wielkiej Brytanii nie odpowiedział do publikacji śledztwa.

Prawnicy załogi czytają to inaczej. Michael Newman z kancelarii Leigh Day powiedział, że dokumenty „mówią zupełnie inną historię” niż wcześniejsze zapewnienia Amazona, że nie chce blokować przynależności do związków, i zapowiedział pytania o to, jak liczono oceny. Rosa Curling z organizacji Foxglove nazwała poziom nadzoru „wysoce inwazyjnym” i mówiła o „bardzo świadomej polityce łamania organizowania się załóg”. Foxglove rozważa włączenie tych dokumentów do własnego pozwu.

Wcześniejsze zarzuty, strajki i kara CNIL

Nowe dokumenty wpisują się w dłuższą historię Coventry. Załoga tego magazynu jako pierwsza w Wielkiej Brytanii strajkowała przeciw Amazonowi w styczniu 2023 roku, a w głosowaniu o uznanie związku wzięło udział około 2600 osób; GMB przegrało 28 głosami. Związek i Foxglove zarzucali firmie „brudne zagrywki”: masowe zatrudnianie osób poza związkiem przed głosowaniem i kody QR do wypisywania się z GMB, rozstawiane na ekranach, stołach stołówki i drzwiach toalet. O tych kodach toczy się osobny pozew dwóch pracowników; pełnomocnicy argumentują, że narzędzie miało „zastraszać” ludzi do rezygnacji z członkostwa.

Konflikt prawny nie ogranicza się do prasy. Francuski urząd CNIL ukarał firmę na 32 mln euro (27 mln funtów) po RODO za nadmiernie szczegółowe śledzenie aktywności pracowników magazynów, w tym alerty uruchamiane, gdy pracownik był nieaktywny przez jedną do 10 minut; doniesienia o karze pochodzą ze stycznia 2024 roku (BBC, France 24 i Le Monde tego samego dnia; openDemocracy pisze o roku 2022). Brytyjski rząd ocenił w odpowiedzi, że monitoring w pracy powinien być przejrzysty, uczciwy i rozliczalny.

Co z tego dla Polski

Polskich magazynów w materiale nie ma. Jedyny ślad to globalny wykres nastrojów odczytany przez Truthout: w niektórych magazynach w Polsce, Niemczech i we Włoszech wpisy na wewnętrznej tablicy przeważnie nie były negatywne, w przeciwieństwie do obu brytyjskich lokali z wysokimi wolumenami negatywnych wpisów i statusem poziomu pierwszego. Punktowych ocen polskich lokalizacji brak.

Ramy prawne w UE są inne niż w Wielkiej Brytanii, która wyszła ze Wspólnoty. Rozporządzenie 2024/1689 o AI zalicza w załączniku III do systemów wysokiego ryzyka te przeznaczone do „monitorowania i oceny wyników oraz zachowania osób” w relacjach pracowniczych. Kwalifikacja konkretnego narzędzia zależy od zastosowania, więc twierdzenie, że Atlas podpadałby pod ten punkt w polskim magazynie, byłoby interpretacją, nie faktem. Po RODO w miejscu pracy orzecznictwo już jest: kara CNIL z 2024 roku dotyczyła właśnie magazynów.

Dla pracownika w Polsce wniosek jest taki, że scenariusz „algorytm ocenia, co myślisz o pracodawcy” to nie fantazja, tylko technika opisana w cudzych dokumentach wewnętrznych. Narzędzia AI w pracy same w sobie nie są problemem; granicę wyznacza to, co firma mierzy i po co. Nawyki przy korzystaniu z nich rozpisaliśmy w tekście o tym, jak używać AI w pracy, a przewartościowanie zawodów przez algorytmy w tekście o vibe codingu a pracy.

Najczęstsze pytania

Monitoring pracowników w miejscu pracy: co nowego wynika z dokumentów?

Że Amazon łączy metryki produkcyjne z danymi z komunikacji załogi i prognozuje ryzyko związkowe całych budynków, nie osób. Dokumenty opisują ocenę 100-900 punktów i pięć poziomów ryzyka.

Monitoring pracowników kodeks pracy: czy takie oceny są legalne w Polsce?

Dokumenty nie dotyczą Polski i nie oceniają polskiego prawa. W UE systemy AI do monitorowania i oceny zachowania pracowników są w kategorii wysokiego ryzyka załącznika III rozporządzenia o AI. Kwalifikacja konkretnego systemu zależy od szczegółów wdrożenia.

Monitoring pracowników RODO: jakie kary już spotkały Amazona?

CNIL ukarał Amazona na 32 mln euro za nadmiernie ruchliwy nadzór w magazynach, z alertami przy nieaktywności od jednej do 10 minut. O karze doniesiono w styczniu 2024 roku. Nowych kar za Atlas dokumenty nie wymieniają.

Amazon magazyny Polska: czy Atlas obejmuje polskie lokalizacje?

Nie wiadomo. Polskie magazyny pojawiają się raz, w globalnym wykresie nastrojów opisanym przez Truthout. Punktowych ocen polskich lokali brak.

AI w pracy: na czym polega punktacja 100-900?

To labor score, ocena ryzyka pracowniczego budynku liczona z setek punktów danych. Niższa liczba oznacza wyższe ryzyko związkowe w oczach modelu, a pięć poziomów mówi, jak blisko aktywności jest załoga.

Monitoring pracowników: czy Atlas działa w Wielkiej Brytanii?

Przeciwnie. Firma powiedziała openDemocracy, że Atlas nie jest używany w Wielkiej Brytanii, a na pytanie o podobne narzędzie pod inną nazwą nie odpowiedziała.

Źródła

Powiązane artykuły